صفحهٔ اصلی

برگه‌هایی از جلد دوم

تفسیر کتاب‌الله اشاره به نسخ خطی از کتابی متعلق به زیدیان طبرستان و دیلم دارد، که توسط ابوالفضل بن شهردویر دیلمی در قرن هفتم هجری نوشته شده و در آن بخش‌هایی از قرآن به‌صورت ترجمه و تفسیر به زبان‌های طبری، عربی و فارسی توأمان آورده شده است. این کتاب در ابتدا به زبان عربی نوشته شده و پس از آن برای درک بهتر مخاطبان، حاشیه‌هایی به زبان طبری و بعضاً فارسی، به آن افزوده شده است. مطالب در نسخه‌های مختلف تفاوت‌هایی دارند و بخش‌هایی از مطالب مندرج نیز به افرادی غیر از نویسندهٔ اصلی کتاب تعلق دارند. ابوالفضل دیلمی مطالب این تفسیر را بر پایهٔ منابع مختلفی نوشته است و اکثر منابع او تفسیرهای معتزلی و زیدی هستند و توجه وی به علم کلام در گزینش منابع مشهود است. در میان منابع تفسیر کشاف بیش از همه مورد استناد قرار گرفته است. در این کتاب هر صفحه به ��ه یا چهار ستون تقسیم شده و در ستون‌های نخستین آیات با ترجمهٔ طبری، در ستون بعدی تفسیر آیات و در ستون‌های مابعد از آن، حواشی و جزئیات دیگری دربارهٔ تفاسیر آورده شده و واژگان مرتبط با یکدیگر از ستون‌های مختلف با پاره‌خط‌هایی به یکدیگر مرتبط شده است. گویا این روش تعلیق‌نویسی در میان زیدیان گسترش یافته؛ چنان‌که کتاب‌های دیگری نیز توسط عالمان زیدی طبرستان، دیلم و خراسان در قرون بعدی به همین شیوه نوشته شده است. این نسخ بخش قابل‌توجهی از آثار ارزشمند باقی‌مانده به زبان طبری قدیم را تشکیل می‌دهند و گویش آن‌ها متعلق به غرب مازندران یا شرق گیلان است. تا قرن دهم نسخه‌هایی از آن در مناطق مختلف کتابت شده است.

ادامه… مقاله‌های برگزیده – مقالهٔ امروز

ویکی‌پدیا:آیا می‌دانستید که...؟/۲۰۲۶/هفته ۱۸

بیشتر… – پیشنهاد یک مقاله

ویکی‌پدیای فارسی دو سال پس از شروع پروژهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، در ۲۸ آذر ۱۳۸۲ (۱۹ دسامبر ۲۰۰۳) فعالیت خود را آغاز کرد و اکنون در ردهٔ نوزدهم ویکی‌پدیاها قرار دارد و بزرگترین دانشنامهٔ فارسی محسوب می‌شود. ویکی‌پدیای فارسی هم اکنون (۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵ خورشیدی) ۱٬۰۷۳٬۸۸۷ نوشتار دارد.

ادامه… ویکی‌پدیا، بدون نیاز به اینترنت