Wikipedia:Strona główna

Czy wiesz…

Z nowych i ostatnio rozbudowanych artykułów w Wikipedii, napisanych podczas międzynarodowego konkursu CEE Spring 2026:

…w prezbiterium której bazyliki w Górnej Austrii (na zdjęciu) odkryto szczątki co najmniej 31 osób?

…gdzie wykładał Aleksander Barszczewski?

…co wspólnego z Usainem Boltem ma Bolt Tower?

…w jakim celu zwołano kongres w Manastirze i jakie były jego ustalenia?

…że Badania terenowe nad ukraińskim seksem były określane mianem „feministycznej Biblii”?

Wydarzenia

Inwazja Rosji na Ukrainę • wojna Izraela z Hamasem • wojna Izraela i Stanów Zjednoczonych z Iranem

Craig Venter

• Podczas maratonu w Londynie Kenijczyk Sabastian Sawe oraz Etiopczyk Yomif Kejelcha zostali pierwszymi sportowcami w historii, którzy pokonali (rozgrywany w regulaminowych warunkach) bieg maratoński w czasie poniżej dwóch godzin (Sawe uzyskał czas 1:59:30 będący nowym rekordem świata; natomiast Kejelcha – 1:59:41) (26 kwietnia)
• Na Węgrzech odbyły się wybory parlamentarne. W wyniku rekordowego pod względem frekwencji głosowania Partia Szacunku i Wolności (TISZA) uzyskała 141 mandatów, co stanowi większość konstytucyjną (12 kwietnia)
• Członkowie misji kosmicznej Artemis II, której celem była m.in. obserwacja niewidocznej strony Księżyca, powrócili na Ziemię (11 kwietnia). W jej trakcie astronauci oddalili się od Ziemi na rekordową odległość 406 778 km (7 kwietnia)

Zmarli: Abdollah Mowahhed • Craig Venter (na zdjęciu) • Mimi Coertse • Andrzej Olechowski • Gurbux Singh • Łukasz Litewka

Rocznice

1 maja: imieniny obchodzą m.in.: Izydora, Józef i Tamara; Święto Pracy
Okrągłe, pięcioletnie rocznice:

Empire State Building

• 1576 – Anna Jagiellonka poślubiła Stefana Batorego i została wraz z nim koronowana w katedrze wawelskiej
• 1786 – prapremiera Wesela Figara, opery Wolfganga Amadeusa Mozarta z librettem Lorenza da Ponte według sztuki Pierre’a Beaumarchais
• 1851 – w Kryształowym Pałacu w Londynie rozpoczęła się pierwsza Wystawa Światowa
• 1931 – w Nowym Jorku oddano do użytku Empire State Building (na fotografii)
• 1956 – uruchomiono Warszawski Ośrodek Telewizyjny
• 2001 – pierwsza Parada Równości w Warszawie
  
  30 kwietnia • Kalendarium dzień po dniu • 2 maja

Artykuł na medal

Skarb panagiurski – unikalny zbiór dziewięciu złotych naczyń o łącznej masie 6,164 kg, datowany na przełom IV i III wieku p.n.e. Odkryty przypadkowo 8 grudnia 1949 roku w okolicach miasta Panagjuriszte w Bułgarii przez braci Pawła, Petka oraz Michaiła Dejkowów, skarb jest jednym z najcenniejszych znalezisk związanych z kulturą tracką. W jego skład wchodzą fiale, amfora, trzy ojnochoe oraz cztery rytony. Wszystkie te przedmioty charakteryzują się wyjątkową precyzją wykonania i bogatą dekoracją reliefową, przedstawiającą sceny mitologiczne, bóstwa oraz motywy zoomorficzne. Ikonografia wyraźnie odzwierciedla wpływy greckie, co sugeruje, że skarb mógł być dziełem hellenistycznych rzemieślników, wykonujących zamówienie dla trackiej arystokracji lub lokalnych toreutów, którzy doskonale opanowali techniki i styl sztuki greckiej. Przypuszcza się, że naczynia te mogły służyć jako królewski zestaw ceremonialny, być może należący do króla Seutesa III. Nie są znane okoliczności ukrycia skarbu; mógł on zostać zakopany w celu ukrycia przed celtyckimi lub macedońskimi najeźdźcami. Oryginał skarbu jest przechowany w Narodowym Muzeum Historycznym w Sofii. Czytaj więcej…

Dobry artykuł

Kryzys polityczny w Salwadorze w 2021 roku – wydarzenie, które miało miejsce w Salwadorze 1 maja 2021 roku, kiedy Zgromadzenie Ustawodawcze przegłosowało usunięcie kilku sędziów Sądu Najwyższego oraz Prokuratora Generalnego, którzy byli przeciwnikami prezydenta Nayiba Bukele. Wydarzenie to zostało określone przez opozycję i część mediów jako autogolpe czyli rodzaj zamach stanu, w którym przywódca kraju lub grupa będąca u władzy nielegalnie przejmuje większą kontrolę, niż zezwalają na to przepisy lub konstytucja. Podobnie określano także kryzys polityczny w Salwadorze w 2020 roku, kiedy to Bukele wydał rozkaz wejścia 40 żołnierzy do Zgromadzenia Ustawodawczego, aby zmusić polityków do zatwierdzenia wniosku o pożyczkę w wysokości 109 milionów dolarów od Stanów Zjednoczonych na realizację prezydenckiego planu bezpieczeństwa dla kraju. Czytaj więcej…